Waarom niet alles perfect hoeft te zijn
Wat een vel Japans Washi-papier ons kan leren over de ontwikkeling van kinderen.
We leven in een tijd waarin bijna alles sneller kan. Een foto is binnen enkele seconden bewerkt. Een tekst wordt door kunstmatige intelligentie geschreven. Een afbeelding ontstaat met één opdracht. Snelheid lijkt steeds vaker het uitgangspunt.
Toch merk ik dat juist het tegenovergestelde mij steeds meer aanspreekt.
Tijdens het schrijven over de Nederlandse kunstenaar Denise Buisman Pilger maakte ik kennis met Washi: handgemaakt Japans papier dat al meer dan dertien eeuwen op vrijwel dezelfde manier wordt vervaardigd.
Misschien ontstaat waarde niet door perfectie, maar door aandacht.
Geen vel is hetzelfde. Elke vezel vertelt een eigen verhaal. En juist daarin schuilt de schoonheid.
Kinderen denken gelukkig nog niet in perfectie
Wanneer jonge kinderen tekenen, schilderen of iets bouwen, vragen ze zich zelden af of het perfect wordt. Ze proberen. Ontdekken. Beginnen opnieuw. Ze zijn vooral nieuwsgierig.
Pas later ontstaat vaak de behoefte om alles ‘goed’ te doen. Misschien verliezen we onderweg iets wat kinderen van nature wel bezitten: de vrijheid om te experimenteren.
Het proces vormt ons
Bij handgemaakt Washi bepaalt het materiaal mede hoe het uiteindelijke kunstwerk eruit zal zien.
De kunstenaar heeft invloed. Maar niet de volledige controle. Dat deed mij denken aan ontwikkeling. Ook kinderen laten zich niet volledig sturen.
Iedere ontmoeting, iedere ervaring en iedere uitdaging laat een klein spoor achter. Ontwikkeling ontstaat niet volgens een vast stappenplan. Ze groeit in de wisselwerking tussen het kind en zijn omgeving.
De schoonheid van verschillen
In een fabriek is ieder vel papier hetzelfde. Bij handgemaakt Washi is ieder vel uniek. Dat verschil wordt niet gezien als een fout. Het is juist de kwaliteit van het materiaal.
Misschien mogen we ook zo naar kinderen kijken. Niet vanuit de vraag hoe we iedereen hetzelfde laten worden. Maar hoe ieder kind zichzelf mag ontwikkelen.
Ontwikkeling betekent niet dat iedereen dezelfde richting op groeit.
Juist verschillen maken een groep rijk. Juist eigenheid maakt een mens bijzonder.
Tijd kun je niet versnellen
Misschien is dat wel de belangrijkste les. Sommige dingen hebben tijd nodig. Een vel Washi. Een kunstwerk. Een vriendschap. Zelfvertrouwen. Veerkracht. Die laten zich niet versnellen.
In een samenleving waarin snelheid steeds belangrijker lijkt te worden, is dat misschien een geruststellende gedachte. Niet alles hoeft vandaag af te zijn.
Sommige processen worden juist mooier wanneer we ze de tijd geven. En misschien geldt dat nergens zo sterk als bij de ontwikkeling van kinderen.
Want uiteindelijk vormen niet alleen de resultaten ons. Vooral de weg ernaartoe bepaalt wie we worden.
Credit
Foto: Denise Buisman Pilger / Artist Abroad.
Caption
Handgemaakt Washi-papier vertelt al een verhaal voordat de kunstenaar begint. In het werk van Denise Buisman Pilger vormen materiaal, aandacht en vakmanschap één geheel. De foto sluit aan bij de gedachte dat ontwikkeling – net als creativiteit – niet draait om perfectie, maar om het proces, de ontmoeting en de ruimte om te groeien.
